Wat is rouw en trauma?
Rouw en trauma worden vaak in 1 adem genoemd vaak zijn ze ook nauw verwezen. Soms is een verlies zo groot en/ of plotseling dat we kunnen spreken van een traumatisch verlies, Toch zijn het twee verschillende ervaringen die ieder hun eigen aandacht vragen in jouw proces van heling. Niet ieder verlies hoeft traumatisch te zijn maar ieder trauma is een verlies op zich.
Rouw en trauma; wat is het verschil?
Rouw ontstaat wanneer we iets of iemand verliezen die ons heel dierbaar is. Dat kan door overlijden komen maar ook het verlies van gezondheid, een relatie, toekomstverwachtingen, veiligheid of identiteit kunnen rouw met zich meebrengen. In de kern gaat het om een liefdevolle reactie op verlies. We kunnen intens rouwen zonder dat er sprake is van een trauma. Mensen ervaren verdriet en pijn maar voelen zich tegelijkertijd, na verloop van tijd, in staat om betekenis te geven aan wat er gebeurd is.
Trauma gaat vaak niet over het verlies zelf maar over de overweldigende ervaring en omstandigheden er omheen. Het ontstaat wanneer een gebeurtenis zo heftig, plotseling of onveilig is dat ons systeem dit niet goed kan verwerken. Bij trauma blijft het lichaam en het zenuwstelsel als het ware, voor langere tijd, in de alarmstand staan, ook wanneer de gebeurtenis voorbij is.
Trauma voorliggend aan rouw
In mijn praktijk zie ik vaak dat het rouwproces stokt omdat de traumatische ervaring de rouw overschaduwd. Wanneer het lichaam nog in de overlevingsstand staat, is er weinig ruimte om te voelen. Het lichaam zit vast in spanning en herbeleving. Je zou kunnen zeggen dat rouw een natuurlijke beweging is, hoe pijnlijk ook, het wil stromen. Trauma daarentegen kan die beweging vastzetten of bevriezen. Niet omdat iemand niet wil rouwen, maar omdat het systeem nog probeert te beschermen. Door trauma kan zowel het verdriet als de liefde die je hebt gevoeld niet meer stromen.
Begeleiding bij rouw en trauma
In mijn begeleiding onderzoeken we daarom altijd samen; wat vraagt hier eerst aandacht? Is er ruimte om te rouwen of zit er nog een traumalaag onder die gezien wil worden? Dit kunnen zowel ervaringen zijn van kort geleden maar ook uit het verleden. Soms lopen rouw en traumaverwerking naast elkaar. Soms moet eerst het één verzacht worden voordat het andere zichtbaar wordt. Doormiddel van lichaamsgericht werken proberen we samen jouw zenuwstelsel te kalmeren en het gevoel van veiligheid te herstellen. Soms is dit niet voldoende en blijven bepaalde triggers het zenuwstelsel activeren. De inzet van EMDR kan dan helpen om de emotionele lading van de herinnering te verminderen. Hierdoor ontstaat er vaak meer rust in het lichaam en hoofd waardoor er meer ruimte ontstaat om het verlies te voelen.
In mijn praktijk zet ik EMDR niet standaard in, maar kijk ik zorgvuldig of het passend is binnen jouw proces van rouw- en traumaverwerking en bij de mate waarin ik bekwaam ben om jou te behandelen. Wanneer een traumatische ervaringen niet op zichzelf staat maar er sprake is van een opeenstapeling van trauma’s zal ik altijd doorverwijzen. Zo blijft de begeleiding afgestemd op wat jij nodig hebt.
Weten wat EMDR is? Klik hier voor extra uitleg.